Cumhuriyet ve Ulus İnşa Penceresinden Alevilik

AKP iktidarı “çalıştay” ve “açılımlar” ile Aleviliğe, Alevi toplumuna dönük yeni bir asimilasyon projesine giriştiğinde, Alevi toplumu ve demokratik Alevi hareketinin tepkisinin en yalın ifadelerinden biri “Devletin Alevisi olmayacağız” çıkışı oldu. “Devletin Alevisi” ifadesi güncel bir iktidar yönelimi olarak dile gelir gibi görünse de aslında daha eskilere giden bir tarihsel, siyasal arka plana sahiptir. Aleviliğin devlet-iktidar eliyle Türkçü...

Kemalizm ve “İlericilik-Gericilik” Tartışmalarının Mahiyeti

Cumhuriyetin 100. yılı tartışmaları her sınıfta, kesimde yaygın biçimde yapıldı, yapılıyor. 100. yılında cumhuriyet ve onu şekillendiren Kemalizm ve lideri Mustafa Kemal ilerici, çağdaş, antiemperyalist, kamucu-devletçi ve hatta sosyalizan olarak sahipleniliyor. Paneller, sempozyumlar yapılıyor, kimileri onun ‘devrimciliğini’ mücadele için ölçü sayan burjuva gerici iddialarda dahi bulunuyor. Gençlerle,  emekçilerle buluşmalar, tartışmalar düzenleyerek mücadeleci kesimleri etkilemeye çalışıyorlar...

Cumhuriyet ve Kürtler

Osmanlı ve Kürtler Kürtler 16. yüzyıla kadar aşiret/özerk yapılarını koruyarak varlıklarını sürdürdü. Osmanlı Safevi devletleri arasında yükselen savaş ihtimaline karşı Yavuz Sultan Selim, İdris-i Bitlisi aracılığıyla 16 Kürt beyliği ile anlaşma yapar, bu anlaşma ile Kürt beyliklerini de tanımış olur. Kürt tarihinde en kritik dönemlerden biridir bu süreç. Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim Kürt beyliklerine ‘aralarından seçtikleri birini beylerbeyi...

Kemalist Türk Burjuvazisinin Gecikmiş Hatibi: Kemal Okuyan

“Cumhuriyeti halktan çaldılar ve el koydular, bu kadar basit.” Kim çaldı cumhuriyeti, kim el koydu ona? Çalındığı ve el konulduğu söylenen cumhuriyet gerçekten de halka mı aitti? Bu tarihsel olayın açıklaması sahiden bu kadar basit mi? Yanlış anlaşılmasın. Yukarıda alıntılanan ifadede bir sosyalist veya devrimci-demokratik halk cumhuriyeti kastedilmiyor. TKP Genel Sekreteri Kemal Okuyan, 1923’te ilan...

Kemalizm Emekçi Sınıflara Düşmandır

Eğer emperyalist işgale karşı tutum alan sınıfları kişilerde cisimleştirirsek bunların Türk ticaret burjuvazisi ve toprak ağalarını temsilen M. Kemal, Kürdistan toprak beylerini ve Kürt ulusunu temsilen Yusuf Ziya, Türk yoksul köylülerini temsilen Çerkes Ethem ve işçi sınıfını temsilen M. Suphi olduğunu söyleyebiliriz. M. Kemal, önce hem işgale karşı silahlı direnişin başlatıcılarından hem de padişah ve...

İşçi Düşmanı Türk Burjuva Cumhuriyeti

Burjuva cumhuriyet sermaye ve büyük toprak sahipleri sınıfının temsilcisi olacağını henüz ulusal kurtuluş sürecindeyken öncülüğü elinde tutanların şahsında kanıtlamıştı. M. Kemal ve çevresindeki kadrolar önce işçilerin sınıfsal varlığını yadsıyarak, burjuvaziyle kaynaşmış bir kitle olarak ilan etti. Sonra sınıf olarak varlığını yadsıyamadığı koşullarda örgütlenmesi ve eğitimini yasaklayarak, saldırılarını işçi sınıfı ve öncüsü üzerinde yoğunlaştırarak büyük bir...

Cumhuriyet ve Hristiyan, Yahudi, Êzidî Halklarımız

1. Emperyalist Paylaşım Savaşı’nda yenilen Osmanlı’nın ilhakı altındaki topraklar galip emperyalist devletler tarafından bölüşüldü, Anadolu ve Trakya’da da bazı alanlar işgal edildi. Emperyalist devletler işgalleri kendi askeri birlikleriyle gerçekleştirirlerken bir bölümünün işgalini de Yunanistan Krallığı’na yaptırdı. İstanbul’u işgal atında tutan İngiltere Yunanistan ordusuna işgal iznini verme ve yönetmede baskın rol oynadı. İtalyan emperyalistlerinin Ege’ye işgalini genişletme...

Yüzyıllık Düzen ve Dümen: Cumhuriyet

Antik Grek kent devletlerinde Roma imparatorluğunda ve ortaçağın kimi kent yönetimlerinde rastlanan cumhuriyet rejimi bir devlet yönetim formudur. Burjuva çağı açan burjuva devrimleriyle “Cumhuriyet” yeniden tarihe giriş yapar. Toplumsal tarih sahnesine burjuvazi tarafından yeniden davet edilen cumhuriyet rejimi yükselen burjuva sınıfın siyasal programı olarak parlar. Fransız burjuva devrimiyle cumhuriyet döneminin başladığını söyleyebiliriz. Cumhuriyet rejimi, feodal...

Sosyalizme Açılan Demokratik Cumhuriyet İçin

Oportünistler Marksizm, sosyalizm ve devrimcilik adına inatçı bir coşkuyla günümüzün devrimci program ve stratejisi ile yüz yıl önce ilan edilen burjuva cumhuriyetin kuruluşu arasında tarihsel süreklilik bağı kurmaya çalışıyorlar. Burjuvazi ile ilişkilenme ve ondan miras devşirme tutkusunun İkinci Enternasyonal’in üretici güçler teorisine kadar uzanan derin tarihsel ve teorik kökleri var. Menşevikler Rus burjuvazisinin karşı devrimci niteliğini...